Pedagojik Planlama: "Yoksulluğa Son" — Sınıf 7–9 (Lgr22 Uyumlu)

Sınıf: 7–9
Süre: 5 hafta (her hafta 1 büyük etkinlik)
Tematik Alan: Samhällskunskap / Etik / Hållbar utveckling / Globala mål

Syfte / Amaç

Öğrenciler yoksulluğun nedenlerini ve sonuçlarını analiz edebilecek.
Küresel hedefler ve toplumsal eşitsizlikler arasındaki bağlantıyı kavrayacak.
Eleştirel düşünme, araştırma, problem çözme ve yaratıcı sunum becerilerini geliştirecek.

Centralt Innehåll / Merkezî İçerik (Lgr22)

Samhällskunskap: Ekonomik ve sociala strukturer, mänskliga rättigheter, demokrati och politik.
Etik och moral: Empati, solidaritet, ansvarstagande.
Globala mål: Mål 1 – Ingen fattigdom, samt kopplingar till utbildning, jämställdhet och klimat.
Informationssökning och källkritik: Användning av statistik, rapporter, artiklar och källkritik.
Kreativa uttrycksformer: Projekt, presentation, rollspel, kampanjer.

Haftalik Etkinlikler :

45. Hafta – Yoksulluk Nedir?

Etkinlik: Ön bilgi haritası oluşturma, UNDP/UNICEF videoları izleme, mutlak ve göreli yoksulluk tartışması.
Syfte: Kavram bilgisi geliştirmek, yoksulluğu farklı perspektiflerden görmek.
Değerlendirme: Tartışmalara katılım, kavramları doğru şekilde tanımlayabilme.
Aktivitet:
Yoksullukla Mücadele Günü Nedir?

Birleşmiş Milletler, 1992 yılında, Dünyadaki yoksulluğa işaret etmek ve yoksulluğu bitirmek amacıyla 17 Ekim’i Dünya Yoksullukla Mücadele Günü olarak belirlemiştir. Bu tarih, 1987 yılında Paris’te, yoksulluktan ve açlıktan hayatını kaybeden insanların anısına düzenlenen eylemin gerçekleştiği günden dolayı seçilmiştir. Her yıl 17 Ekim, yoksulluk içinde yaşayan insanlar ve yoksulluğun sebep olduğu insan hakları ihlali konusunda nasıl daha fazla çözüm üretilebileceğini göstermek amacıyla anılmaktadır

1 . Yoksulluk Nedir?

Yoksulluk, sürdürülebilir geçim kaynaklarının olmamasıyla birlikte; açlık ve yetersiz beslenme, eğitime ve diğer temel hizmetlere sınırlı erişim, sosyal ayrımcılık ve dışlanmayla karar alma süreçlerine katılım eksikliğini ifade etmektedir3 . Dünyada Yoksulluk Ne Durumdadır? Uluslararası yoksulluk sınırının (1,90 ABD Doları) altında yaşamakta olan insan sayısı 2018 verilerine göre 736 milyondan fazladır. Pandemi öncesinde, dünya nüfusunun yaklaşık %10'u aşırı yoksulluk içinde yaşamıştır. Sağlık, eğitim, su ve sanitasyona erişim gibi en temel ihtiyaçları karşılanamamıştır. 25-34 yaşları arasındaki her 100 erkek için aynı yaş grubunda 122 kadın yoksulluk içinde yaşamaktadır. 160 milyondan fazla çocuk, 2030 yılına kadar aşırı yoksulluk içinde yaşamaya devam etme riski altındadır. Pandemi öncesi küresel yoksulluk hızları; 2000 yılından bu yana yarıdan fazla azaltılmış olup, özellikle Doğu ve Güneydoğu Asya'daki ülkelerde yoksulluğun azaltılmasında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Ancak Sahra Altı Afrika'daki nüfusun %42'si yoksulluk sınırının altında yaşamaya devam etmiştir3 .Dünyada aşırı yoksulluk içinde yaşayan işçilerin payı son on yılda (2010-2019) %14,3’ten %7,1’e düşerek yarı yarıya azalmıştır. COVID-19'dan önce bile, küresel nüfusun %6'sının 2030'da hala aşırı yoksulluk içinde yaşayacağı tahmin edilmekteydi.

2 . Dünya Bankası'nın "COVID-19'un Öngörülen Yoksulluk Etkileri" konulu raporuna göre, krizin bir sonucu olarak 71-100 milyon kişi yoksul kalmıştır. Yeni aşırı yoksulların çoğu, halihazırda yoksulluğun yaygın olduğu Güney Asya ve Sahraaltı Afrika ülkerinde bulunmaktadır. Bu artışın Güney Asya’da 32 milyon, Sahra altı Afrika’da 26 milyon olarak görüleceği tahmin edilmektedir. Pandeminin etkisiyle yoksullaşan insanların 2021'de 143-163 milyon daha artması beklenmektedir. Yeni yoksullar, önceden var olan yoksullukların küresel salgın sırasında ağırlaşmasıyla çok boyutlu ve kalıcı yoksulluk içinde yaşayan 1,3 milyar insanın arasına katılacaktır

3 . Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayınlanan 2020 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi’ne (Eğitim, sağlık ve yaşam kalitesini kapsamaktadır.) göre dünya nüfusunun %22'si çok boyutlu yoksul olarak bulunmuştur. Bu kişilerin %84,3’ü Sahraaltı Afrika ve Güney Asya’da yaşamaktadır. 107 milyon çok boyutlu yoksul kişi 60 ve üzeri yaştadır. Her altı yetişkinden birinin ve her üç çocuktan birinin çok boyutlu yoksul olduğu belirtilmektedir

4 . Türkiye’de Yoksulluk Ne Durumdadır? Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2020 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları ve Yoksulluk Araştırmaları bulgularına göre göreli yoksulluk oranı %15’tir. Bu değer bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Yoksulluk oranı en düşük olan haneler, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan haneler olarak görülmektedir. Okur-yazar olmayanların %26,7'si, bir okul bitirmeyenlerin %25,7'si, lise altı eğitimlilerin %14’ü, lise ve dengi okul mezunlarının %8,3’ü, yükseköğretim mezunlarının %3,2’si yoksul olarak belirtilmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça yoksulluğun azaldığı söylenebilmektedir. Finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk sıklığı %27,4 olarak bulunmuştur. Bu terim; çamaşır makinesi, renkli televizyon, telefon ve otomobil sahipliği ile beklenmedik harcamalar, evden uzakta bir haftalık tatil, kira, konut kredisi, borç ödemeleri, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yeme ve evin ısınma ihtiyaçlarından oluşan 9 maddenin en az dördünü karşılayamayanları ifade etmektedir. Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, bir önceki yıla göre 1,0 puan artarak %13,7 olmuştur

5 . Sağlık Bağlamında Yoksulluk Ne İfade Etmektedir?

Yoksulluk birçok nedene bağlı olarak sağlığı olumsuz etkilemektedir. Yoksul insanlar besleyici gıdaya erişmekte zorluk yaşadığı için malnütrisyon yaşayabilir ve bu da onları hastalıklara karşı daha duyarlı hale getirebilmektedir. Yetersiz veya uygunsuz gıda tüketimi bodurluk ve/veya erken ölüme yol açabilmektedir. Besin açısından yetersiz diyetler sağlık sorunları riskini artırır; ve hastalık, bir kişinin besleyici gıdaları yetiştirme veya satın alma kapasitesini azaltmaktadır

6 . Yoksulluk ayrıca, uygun barınak ve temiz su gibi en temel ihtiyaçlara ulaşımı engellemektedir. Kötü sağlık yoksulluğun hem nedeni hem sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır

7 . Sonuç olarak… En iyi mücadele farkındalıkla başlamaktadır. Dünya Yoksullukla Mücadele Günü, farkındalığın artırılması, kişi ve toplum düzeyinde yoksulluğu sona erdirmek amacıyla neler yapabileceği konusunda işbirliği oluşturmak için iyi bir fırsat olarak görülmelidir.

46. Hafta – Yoksulluk Deneyi

Etkinlik: Farklı kaynaklara sahip “ülkeler” oluşturma; aynı görevi farklı imkanlarla yapma.

Etkinlik: Filmi izle ve zenginlerin evlerinde olmayan ve zengin genclere nostaljik gelen esya ve

davranislari yaz.

Syfte: Eşitsizliklerin iş birliği ve güç ilişkilerini nasıl etkilediğini deneyimlemek.
Değerlendirme: Grup içi etkileşim, çözüm geliştirme ve gözlem yoluyla değerlendirme.

47. Hafta – Araştırma ve Källkritik / Kaynak Eleştirisi

Etkinlik: Odak konular: çocuk yoksulluğu, eğitim, kadınlar, iklim vb.; rapor, istatistik ve makaleler üzerinden kaynak eleştirisi.
Syfte: Bilimsel araştırma, analitik düşünme ve eleştirel okuma becerilerini geliştirmek.
Değerlendirme: Araştırma raporu, kaynakların güvenilirliğini değerlendirme ve sunum.

48. Hafta – Yaratıcı Proje: Çözümler ve Yenilikler

1. Makroekonomik Göstergeler

Bunlar ülke ekonomisinin genel büyüklüğünü ve performansını ölçen sayısal verilerdir:

Gösterge	Açıklama	Ne Anlatır
GSYH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla)	Ülkenin belirli bir dönemde ürettiği tüm mal ve hizmetlerin toplam değeri	Ekonominin genel büyüklüğü
Kişi başı GSYH	GSYH’nin nüfusa bölünmesiyle hesaplanır	Ortalama yaşam standardı
Büyüme oranı	GSYH’nin yıllık değişim oranı	Ekonominin büyüyüp büyümediği
Enflasyon oranı	Fiyatlardaki genel artış oranı	Fiyat istikrarı ve alım gücü
İşsizlik oranı	Çalışmak isteyip iş bulamayan nüfus oranı	İşgücü piyasasının durumu
Cari denge	İhracat–ithalat farkı ve diğer dış gelirler	Dış ticaret dengesi
Bütçe açığı / Kamu borcu oranı	Devletin gelir-gider farkı ve toplam borcu	Mali disiplin ve borç sürdürülebilirliği
Döviz kuru	Ulusal para biriminin yabancı paralar karşısındaki değeri	Dış rekabet gücü, yatırımcı güveni
Faiz oranları	Paranın maliyeti	Yatırım ve tüketim eğilimleri

💰 2. Sosyal ve Yaşam Kalitesi Göstergeleri

Ekonomik refah sadece para ile ölçülmez; insanların yaşam koşulları da önemlidir:

Gösterge	Ne Anlatır
İnsani Gelişmişlik Endeksi (İGE)	Eğitim, sağlık ve gelir seviyelerini birlikte değerlendirir
Gelir dağılımı (Gini katsayısı)	Zengin–fakir arasındaki farkın boyutunu gösterir
Yoksulluk oranı	Belirli bir gelir düzeyinin altında yaşayan nüfus oranı
Eğitim ve sağlık hizmetlerinin kalitesi	Uzun vadeli üretkenliği etkiler
İstihdam kalitesi	İş güvencesi, ücret seviyesi, kayıt dışılık oranı

🏛️ 3. Kurumsal ve Yapısal Faktörler

Ekonominin sürdürülebilirliği ve verimliliği açısından kritik unsurlardır:

Gösterge	Ne Anlatır
Yatırım ortamı ve hukuk güvenliği	Yatırımcıların risk algısı
Yolsuzluk algısı indeksi	Devletin şeffaflığı ve verimliliği
İş yapma kolaylığı endeksi	Bürokrasi düzeyi, girişimcilik ortamı
Teknolojik altyapı ve inovasyon kapasitesi	Uzun vadeli büyüme potansiyeli
Dış borç ve rezerv düzeyi	Krizlere karşı dayanıklılık

Läxa till vecka 42

Var och en väljer ett land och undersöker

1-Vad de har gjort för att minska fattigdomen i sitt land

2-Hur är det deras ekonomi?

Bir ülkenin ekonomik durumunu anlamak için tek bir sayıya bakmak yeterli değildir.
GSYH büyümesi yüksek ama enflasyon, işsizlik veya gelir eşitsizliği fazlaysa, ekonomi sağlıklı sayılmaz.
Bu nedenle bütüncül bir analiz gerekir — hem ekonomik veriler hem de sosyal göstergeler birlikte değerlendirilir.

· Finlandiya

· Çin

· Brezilya

· Isvec Hamza

· Bangladeş

Japonya Isabella

De får handla, förhandla och producera för att ”överleva” och utvecklas.
Efteråt reflekterar eleverna: Hur speglar detta verklighetens ekonomiska ojämlikhet?

Etkinlik: Sosyal girişimcilik, kampanya, dijital yenilik, politika önerisi veya oyun tasarımı.
Syfte: Problem çözme, yaratıcılık ve uygulamalı öğrenme becerilerini geliştirmek.
Değerlendirme: Projenin uygulanabilirliği, sunum kalitesi ve mantıksal çözüm önerileri.

49.Hafta – Sunum ve Toplumsal Tartışma

Etkinlik: Küresel Hedefler Fuarı veya panel tartışması; öğrenciler farklı roller üstlenir (politikacılar, sivil toplum, BM temsilcileri, vatandaşlar).
Syfte: Retorik, eleştirel düşünme ve farklı bakış açılarını anlama.
Değerlendirme: Sunum performansı, tartışmaya katkı, farklı perspektifleri değerlendirme yeteneği.

Bedömning / Değerlendirme

Formativ: Sınıf içi gözlem, grup çalışmaları, tartışmalara katılım.
Summativ: Projeler, sunumlar ve tartışma performansı aracılığıyla öğrencinin kavramları anlayıp uygulama düzeyi.

Reflektion: Öğrenciler kendi öğrenmelerini ve düşüncelerini yazılı veya sözlü olarak ifade eder.

Betygsmatris: Tema “Yoksulluğa Son / Ingen fattigdom” (Åk 7–9)
(Samhällskunskap – Etik – Hållbar utveckling)

Aspekt / Förmåga	E-nivå	C-nivå	A-nivå
Faktakunskap och begrepp	Eleven kan översiktligt beskriva vad fattigdom är och ge några orsaker och konsekvenser. Använder några relevanta begrepp på ett enkelt sätt.	Eleven kan förklara orsaker och konsekvenser av fattigdom med viss fördjupning. Använder samhällskunskapsbegrepp relativt säkert och i rätt sammanhang.	Eleven visar god förståelse för fattigdomens komplexitet, kopplar samman flera faktorer (ekonomiska, sociala, globala). Använder begrepp säkert, nyanserat och med precision.
Analys och samband	Kan på ett enkelt sätt se samband mellan fattigdom och andra globala mål (t.ex. utbildning, jämlikhet).	Gör utvecklade resonemang om hur olika samhällsfaktorer påverkar fattigdom och hållbar utveckling.	Gör välutvecklade, nyanserade analyser och visar helhetssyn kring samhällsstrukturer, rättigheter och globala samband.
Källkritik och informationshantering	Väljer och använder några källor. Gör enkla bedömningar av deras trovärdighet.	Väljer relevanta källor och gör utvecklade källkritiska bedömningar.	Väljer relevanta och tillförlitliga källor samt jämför och värderar dem på ett välutvecklat och nyanserat sätt.
Samarbete och problemlösning (Projektarbete)	Deltar i grupparbete och bidrar med några idéer. Behöver ibland stöd för att lösa problem.	Samarbetar aktivt, bidrar till gruppens arbete och löser problem med egna förslag.	Tar ansvar, driver gruppens arbete framåt och visar kreativitet i problemlösning och ledarskap.
Kreativitet och lösningsförslag	Tar fram enkla förslag på hur fattigdom kan minskas, visar viss förståelse för hållbarhet.	Tar fram utvecklade och realistiska förslag på lösningar, med tydliga kopplingar till hållbar utveckling.	Skapar innovativa, välunderbyggda lösningar som visar djup förståelse för både lokala och globala perspektiv.
Kommunikation och presentation	Presenterar information med viss tydlighet. Visuellt stöd används enkelt.	Kommunicerar tydligt och strukturerat, anpassar språk och form till mottagaren.	Kommunicerar övertygande, strukturerat och engagerande med väl valda uttrycksformer.
Etik och reflektion	Gör enkla reflektioner kring rättvisa, ansvar och empati.	Gör utvecklade reflektioner och visar förståelse för olika perspektiv.	Gör välutvecklade och nyanserade reflektioner som visar djup etisk förståelse och självinsikt.

Bedömningsunderlag:

Deltagande i diskussioner och experiment (“Yoksulluk Deneyi”)
Forskningsrapport och källkritik
Kreativt projekt / lösningsförslag
Presentation / debatt / Globalmål-förmiddag
Skriftlig reflektionsuppgift

Helhetsbedömning:
Betyget grundas på elevens förmåga att visa förståelse för samhälleliga samband, analysera och resonera kring hållbar utveckling samt att använda kunskaperna i skapande och kommunikativa sammanhang.

GLOBAL FAKIRLIK KLASS 7-8-9

Matriser i planeringen

Uppgifter