<figure class="ue__content__image" data-custom-entity-type="IMAGE" ><img alt="ئه‌مساڵ زۆرینه‌ی میدیا جیهانییه‌كان به‌ گرنگییه‌وه‌ باسی رۆڵی كچێكی چالاكوانی بواری ژینگه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ته‌مه‌نێكی كه‌می هه‌یه‌ و وتاره‌كانی زۆر كاریگه‌رن و كاتێك هه‌ڵمه‌تی هۆشیاری راده‌گه‌یه‌نێت ملیۆنان بۆ پشتیوانیكردنی ده‌ڕژێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان.

ئه‌و كچه‌ ناوی گرێتا سه‌نبێرگ، ته‌مه‌ن 16ساڵ، لە ستۆکۆڵمی پایته‌ختی سوید له‌دایك بووه‌، چالاکوانێکی ژینگە پارێزی جیهانییە، کچی مالینا ئێرنمانی، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئۆپێرایە، لەلایەن خێزانەکەیەوە وا باسدەکرێت: کاتێک تەمەنی تەنها ٨ ساڵ بووە خولیای چالاکی لەبواری ژینگە پارێزی بۆ دروستبووە و هەر لەو کاتەوە سوربوە لەسەر ئەوەی باوەڕ بەجیهان بهێنێت بوەستن لە ناشرینكردنی جوانییەکانی سروشت، بۆیە هەر لەو کاتەوە مانی لە خواردنی گۆشتی ئاژەڵان گرتوە و داوای لە خێزانەکەی کردووە ژینگە بپارێزن.
دوو رۆژ له‌مه‌وبه‌ر كاتێك له‌ناو بینای نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كاندا بوو له‌ نیو یۆرك، ژماره‌یه‌ك پاسه‌وان گرێتا-یان دوورخسته‌وه‌، بۆئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌می رۆژنامه‌نوساندا دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا رووگیرنه‌كات، به‌و پێیه‌ی تره‌مپ به‌وه‌ ناسراوه‌ دژی رێكه‌وتنه‌ جیهانییه‌كان بۆ پارێزگاری له‌ ژینگه‌ هه‌نگاوی خراپی ناوه‌.
هه‌روه‌ك له‌ ڤیدیۆكه‌دا ده‌بینرێت و میدیاكانی جیهان زۆر لێكدانه‌وه‌یان بۆكرد، كاتێك تره‌مپ ده‌بینێت، گرێتا مۆڕه‌ی لێ ده‌كات و ده‌یه‌وێت قسه‌ بكات، به‌ڵام سه‌رۆكی ئه‌مریكا سه‌رقاڵ ده‌بێت به‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاری رۆژنامه‌نوسان و به‌وێدا تێده‌په‌ڕێت.

بەتەنیا لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا دەست دەکات بە بانگەشەیەک لەژێر ناونیشانی (مانگرتنی خوێندنگە بۆ گۆڕانی کەشو هەوا) ئەم بانگەشەیەی لەبەردەم بینای پەرلەمانی ستۆکۆڵم ده‌ستپێكرد لە خۆشەویستی بۆ هەسارەی زەوی، داوایکرد چیتر جیهان ده‌ستبه‌رداری بەکارهێنانی سروشت بێت بۆ بەرژەوەندی خۆیان.
دوابەدوای ئەم مانگرتنانەی لە ساڵی ٢٠١٩ ملیۆنان خوێندکار لە وڵاتە جیاجیاکانی جیهانەوە پشتگیری پەیامەکەی گرێتا بوون و ڕژانە سەر شەقامەکان و مانیان گرت، لە ژێر دروشمی &#x27;&#x27;هەینیه‌كان بۆ داهاتو&#x27;&#x27;.

چالاکیە بەهێزەکەی ئەم خانمە بچوکە کاریگەریەکی ئێجگار زۆری لەسەر زۆرینه‌ی وڵاتان و دەسەڵاتدار و زاناکان هەبووە، ئێستا زۆربه‌ی خه‌ڵكی جیهان پاڵپشتێکی بەهێزی ئەم خانمە بچکۆلەیەن و شوێنکەوتویەکی ئێجگار زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە لە هەموو وڵاتە جیاجیاکانی جیهانەوە، ئێستا بەتایبەت بانگهێشت ده‌کرێت بۆ کۆنفرانسە جیهانییەکان تا وتارە بەهێزەکانی پێشکەش بکات.

لە یەکێک لە وێنە سەرنج ڕاکێشەکانی ئەم خانمە کاتێک بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٨ دەستیکرد بەچالاکیەکانی تەنیا خۆیەتی و داوای پاراستنی ژینگە دەکات، بەڵام لە مانگی ئەیلولی ئەمساڵدا ملیۆنان خۆپیشاندەر ڕژاونەتە سەر شەقامەکانی جیهان و داواکاری پاراستنی ژینگە دەکەن.
گریتا، به‌وه‌ ناسراوه‌ شێوازی وتاردانی زۆر به‌هێزه‌ و شێوه‌ی ده‌ربڕینه‌كانی پڕن له‌سۆز و سه‌رنجی گوێگران و بینه‌ران راده‌كێشێت و له‌ زمانی سویدی و ئینگلیزی به‌شێوه‌یه‌كی ره‌وان وتار ده‌دات.
ئەم كچه‌ دەڵێت: کاتێک زانیت تۆ لەسەر هەقیت &quot;هەرگیز وا هەست مەکە بچوکیت لەبەرامبەر گۆڕانکاریە گەورەكاندا&#x27;&#x27;.

جگە لە چەندین وتەو چاوپێکەوتنە سەرنجڕاکێشەکانی کە بە سەختی داوادەکات خێزانەکەی و خەڵکی دوربکەونەوە لەو هۆکارانەی دەبنە هۆی پیسبوونی ئاووهەوا و کەموکوڕی لە سروشتا وەکو گەشتکردن بە ئاسماندا و خواردنی گۆشتی ئاژەڵان و چه‌ندین هۆكاری دیكه‌.

دوای ئەوەی سەنبێرگ سەردانی واشنتۆن دەکات بە مەبەستی بەشداریکردن لە کۆنگرەیەکدا بۆ پشتیوانی لە پاراستنی ژینگەو چالاکیەکانی گۆڕانی کەشوهەوا، باراک ئۆباما،سەرۆکی پێشوی ئەمریکا دەبینێت، ئۆباما ستایشی ئەم خانمە دەکات و دەڵێت: &quot;تۆ مەزنترین نوێنەری هەسارەکانیت&quot;.
گریتا له‌ په‌یامێكی ته‌له‌فیزیۆنیدا ئامۆژگاری ده‌سه‌ڵاتدارانی ئەمریکا ده‌كات و ده‌ڵێت؛ &quot;راستە کاردەکەن بۆ ڕوبەڕوبونەوەی گۆڕانکاریەکانی کەشو هەوا، بەڵام بەپێی پێویست نییە و هێشتا زۆر کاری دیکە هەیە دەبێت بیکەن بۆ ڕوبەڕوبونەوەی گۆڕانەکان&quot;.

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: &quot;بانگمان مەکەن بۆ ئەوەی پێمان بڵێن ئێمە هاندەرێکی باشین. لەبری ئەوە کاری زۆرتر بکەن بۆ بەرەنگار بوونەوە، لەبری ئه‌وه‌ی گوێ لە من بگرن، گوێ بۆ زانایان بگرن، کاتێک دەربارەی داهاتوی هەسارەی زەوی دەدوێن. بە کردەوە بیسەلمێنن ئێوە دڵسۆزن&quot;.


له‌ په‌یامێكی دیكه‌ی كورتدا، دەڵێت: &#x27;&#x27;بوەستن لە خواردنی گۆشتی ئاژەڵەکان، بە نەمانی ئەوان زەوی زوتر لەناو دەچێت و جوانی سروشت تێکدەچێت، بوەستن لە بەکارهێنانی ئاژەڵەکان بۆ سوده‌ ئابوریەکانی خۆتان لە جلو بەرگ و ماددەکانی دیکە، له‌کاتێکدا سروشت دەتوانێت لە پێست و گۆشتی ئاژەڵەکان جوانترمان بداتێ، ئێمە بۆ ئەوان لەناوببەین&quot; .
 
به‌ناوبانگترین وتاری گریتا، كه‌ وڵاتی به‌ریتانیا پێشكه‌شی كرد:
له‌م وتاره‌یدا كه‌ چالاكییه‌كی جیهانیی بوو بۆ پارێزگاریكردن له‌ به‌رگه‌ هه‌واو رێگرتن له‌ به‌رزتربونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای گۆی زه‌ویی، گرێتا وتی: لە جیهاندا ئێستا زیاتر لەوەی هەوڵبدەن سروشت بپارێزن، بیر لە سودە کاتییەکانی خۆتان دەکەنەوە، زەوی بچوک دەکەنەوە، چۆن دوێرن خەونەکانی ئێمەی منداڵ لەناو ببەن؟ داهاتوی خەونەکانمان لەناودەچێت، بەهۆی سودە بازرگانییەکانی ئێوە، ئەگەر ئێوە بەردەوام دەبن لە بەکارهنانی سروشت، ئێمەی منداڵ لێتان خۆشنابین، داوا دەکەم هەموان بێنە سەر شەقامەکان و لە هەوڵی وەستانی ئێوەدابن، چێتر ئێوە دەبێت بوەستن لە کوشتنی خەونەکانی ئێمە&quot;.

ئەم چالاکیانەی گرێتا بە گرنگترین چالاکی زەوی دادەنرێت لەکاتێکا هەسارەی زەوی لەبەردەم هەڕەشەیەکی لەناوچونی به‌په‌له‌دایه‌.

بەتایبەت دوای سوتانی دارستانەکان و گەرمبونی به‌رگه‌هه‌وای زەوی و توانەوەی شاخە سەهۆڵیەکان و لەناوچونی ئاژەڵان و شێواندنی سروشت بۆ سودی ئابوری و سیاسی و گەشەپێدانی دەسەڵاتی وڵاتان.
" class="ue__content__image__img" role="presentation" src="https://start.unikum.net/unikum/content/assignments/lund/lsm/kwestansarbast/1569749338039_182592019_grettaswed2592019b(1)_scaled.jpg" ><figcaption >ئه‌مساڵ زۆرینه‌ی میدیا جیهانییه‌كان به‌ گرنگییه‌وه‌ باسی رۆڵی كچێكی چالاكوانی بواری ژینگه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ته‌مه‌نێكی كه‌می هه‌یه‌ و وتاره‌كانی زۆر كاریگه‌رن و كاتێك هه‌ڵمه‌تی هۆشیاری راده‌گه‌یه‌نێت ملیۆنان بۆ پشتیوانیكردنی ده‌ڕژێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان.

ئه‌و كچه‌ ناوی گرێتا سه‌نبێرگ، ته‌مه‌ن 16ساڵ، لە ستۆکۆڵمی پایته‌ختی سوید له‌دایك بووه‌، چالاکوانێکی ژینگە پارێزی جیهانییە، کچی مالینا ئێرنمانی، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئۆپێرایە، لەلایەن خێزانەکەیەوە وا باسدەکرێت: کاتێک تەمەنی تەنها ٨ ساڵ بووە خولیای چالاکی لەبواری ژینگە پارێزی بۆ دروستبووە و هەر لەو کاتەوە سوربوە لەسەر ئەوەی باوەڕ بەجیهان بهێنێت بوەستن لە ناشرینكردنی جوانییەکانی سروشت، بۆیە هەر لەو کاتەوە مانی لە خواردنی گۆشتی ئاژەڵان گرتوە و داوای لە خێزانەکەی کردووە ژینگە بپارێزن.
دوو رۆژ له‌مه‌وبه‌ر كاتێك له‌ناو بینای نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كاندا بوو له‌ نیو یۆرك، ژماره‌یه‌ك پاسه‌وان گرێتا-یان دوورخسته‌وه‌، بۆئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌می رۆژنامه‌نوساندا دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا رووگیرنه‌كات، به‌و پێیه‌ی تره‌مپ به‌وه‌ ناسراوه‌ دژی رێكه‌وتنه‌ جیهانییه‌كان بۆ پارێزگاری له‌ ژینگه‌ هه‌نگاوی خراپی ناوه‌.
هه‌روه‌ك له‌ ڤیدیۆكه‌دا ده‌بینرێت و میدیاكانی جیهان زۆر لێكدانه‌وه‌یان بۆكرد، كاتێك تره‌مپ ده‌بینێت، گرێتا مۆڕه‌ی لێ ده‌كات و ده‌یه‌وێت قسه‌ بكات، به‌ڵام سه‌رۆكی ئه‌مریكا سه‌رقاڵ ده‌بێت به‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاری رۆژنامه‌نوسان و به‌وێدا تێده‌په‌ڕێت.

بەتەنیا لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا دەست دەکات بە بانگەشەیەک لەژێر ناونیشانی (مانگرتنی خوێندنگە بۆ گۆڕانی کەشو هەوا) ئەم بانگەشەیەی لەبەردەم بینای پەرلەمانی ستۆکۆڵم ده‌ستپێكرد لە خۆشەویستی بۆ هەسارەی زەوی، داوایکرد چیتر جیهان ده‌ستبه‌رداری بەکارهێنانی سروشت بێت بۆ بەرژەوەندی خۆیان.
دوابەدوای ئەم مانگرتنانەی لە ساڵی ٢٠١٩ ملیۆنان خوێندکار لە وڵاتە جیاجیاکانی جیهانەوە پشتگیری پەیامەکەی گرێتا بوون و ڕژانە سەر شەقامەکان و مانیان گرت، لە ژێر دروشمی &#x27;&#x27;هەینیه‌كان بۆ داهاتو&#x27;&#x27;.

چالاکیە بەهێزەکەی ئەم خانمە بچوکە کاریگەریەکی ئێجگار زۆری لەسەر زۆرینه‌ی وڵاتان و دەسەڵاتدار و زاناکان هەبووە، ئێستا زۆربه‌ی خه‌ڵكی جیهان پاڵپشتێکی بەهێزی ئەم خانمە بچکۆلەیەن و شوێنکەوتویەکی ئێجگار زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە لە هەموو وڵاتە جیاجیاکانی جیهانەوە، ئێستا بەتایبەت بانگهێشت ده‌کرێت بۆ کۆنفرانسە جیهانییەکان تا وتارە بەهێزەکانی پێشکەش بکات.

لە یەکێک لە وێنە سەرنج ڕاکێشەکانی ئەم خانمە کاتێک بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٨ دەستیکرد بەچالاکیەکانی تەنیا خۆیەتی و داوای پاراستنی ژینگە دەکات، بەڵام لە مانگی ئەیلولی ئەمساڵدا ملیۆنان خۆپیشاندەر ڕژاونەتە سەر شەقامەکانی جیهان و داواکاری پاراستنی ژینگە دەکەن.
گریتا، به‌وه‌ ناسراوه‌ شێوازی وتاردانی زۆر به‌هێزه‌ و شێوه‌ی ده‌ربڕینه‌كانی پڕن له‌سۆز و سه‌رنجی گوێگران و بینه‌ران راده‌كێشێت و له‌ زمانی سویدی و ئینگلیزی به‌شێوه‌یه‌كی ره‌وان وتار ده‌دات.
ئەم كچه‌ دەڵێت: کاتێک زانیت تۆ لەسەر هەقیت &quot;هەرگیز وا هەست مەکە بچوکیت لەبەرامبەر گۆڕانکاریە گەورەكاندا&#x27;&#x27;.

جگە لە چەندین وتەو چاوپێکەوتنە سەرنجڕاکێشەکانی کە بە سەختی داوادەکات خێزانەکەی و خەڵکی دوربکەونەوە لەو هۆکارانەی دەبنە هۆی پیسبوونی ئاووهەوا و کەموکوڕی لە سروشتا وەکو گەشتکردن بە ئاسماندا و خواردنی گۆشتی ئاژەڵان و چه‌ندین هۆكاری دیكه‌.

دوای ئەوەی سەنبێرگ سەردانی واشنتۆن دەکات بە مەبەستی بەشداریکردن لە کۆنگرەیەکدا بۆ پشتیوانی لە پاراستنی ژینگەو چالاکیەکانی گۆڕانی کەشوهەوا، باراک ئۆباما،سەرۆکی پێشوی ئەمریکا دەبینێت، ئۆباما ستایشی ئەم خانمە دەکات و دەڵێت: &quot;تۆ مەزنترین نوێنەری هەسارەکانیت&quot;.
گریتا له‌ په‌یامێكی ته‌له‌فیزیۆنیدا ئامۆژگاری ده‌سه‌ڵاتدارانی ئەمریکا ده‌كات و ده‌ڵێت؛ &quot;راستە کاردەکەن بۆ ڕوبەڕوبونەوەی گۆڕانکاریەکانی کەشو هەوا، بەڵام بەپێی پێویست نییە و هێشتا زۆر کاری دیکە هەیە دەبێت بیکەن بۆ ڕوبەڕوبونەوەی گۆڕانەکان&quot;.

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: &quot;بانگمان مەکەن بۆ ئەوەی پێمان بڵێن ئێمە هاندەرێکی باشین. لەبری ئەوە کاری زۆرتر بکەن بۆ بەرەنگار بوونەوە، لەبری ئه‌وه‌ی گوێ لە من بگرن، گوێ بۆ زانایان بگرن، کاتێک دەربارەی داهاتوی هەسارەی زەوی دەدوێن. بە کردەوە بیسەلمێنن ئێوە دڵسۆزن&quot;.


له‌ په‌یامێكی دیكه‌ی كورتدا، دەڵێت: &#x27;&#x27;بوەستن لە خواردنی گۆشتی ئاژەڵەکان، بە نەمانی ئەوان زەوی زوتر لەناو دەچێت و جوانی سروشت تێکدەچێت، بوەستن لە بەکارهێنانی ئاژەڵەکان بۆ سوده‌ ئابوریەکانی خۆتان لە جلو بەرگ و ماددەکانی دیکە، له‌کاتێکدا سروشت دەتوانێت لە پێست و گۆشتی ئاژەڵەکان جوانترمان بداتێ، ئێمە بۆ ئەوان لەناوببەین&quot; .
 
به‌ناوبانگترین وتاری گریتا، كه‌ وڵاتی به‌ریتانیا پێشكه‌شی كرد:
له‌م وتاره‌یدا كه‌ چالاكییه‌كی جیهانیی بوو بۆ پارێزگاریكردن له‌ به‌رگه‌ هه‌واو رێگرتن له‌ به‌رزتربونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای گۆی زه‌ویی، گرێتا وتی: لە جیهاندا ئێستا زیاتر لەوەی هەوڵبدەن سروشت بپارێزن، بیر لە سودە کاتییەکانی خۆتان دەکەنەوە، زەوی بچوک دەکەنەوە، چۆن دوێرن خەونەکانی ئێمەی منداڵ لەناو ببەن؟ داهاتوی خەونەکانمان لەناودەچێت، بەهۆی سودە بازرگانییەکانی ئێوە، ئەگەر ئێوە بەردەوام دەبن لە بەکارهنانی سروشت، ئێمەی منداڵ لێتان خۆشنابین، داوا دەکەم هەموان بێنە سەر شەقامەکان و لە هەوڵی وەستانی ئێوەدابن، چێتر ئێوە دەبێت بوەستن لە کوشتنی خەونەکانی ئێمە&quot;.

ئەم چالاکیانەی گرێتا بە گرنگترین چالاکی زەوی دادەنرێت لەکاتێکا هەسارەی زەوی لەبەردەم هەڕەشەیەکی لەناوچونی به‌په‌له‌دایه‌.

بەتایبەت دوای سوتانی دارستانەکان و گەرمبونی به‌رگه‌هه‌وای زەوی و توانەوەی شاخە سەهۆڵیەکان و لەناوچونی ئاژەڵان و شێواندنی سروشت بۆ سودی ئابوری و سیاسی و گەشەپێدانی دەسەڵاتی وڵاتان.
</figcaption></figure>

خه‌ڵكی جیهان له‌سه‌ره‌تای ناسینی ئه‌م كچه‌دایه‌

video

Bilder

<a class="monolithAppendUrlForEmailElement" data-custom-entity-type="INTERNAL_ATTACHMENT" data-file-name="miljö pp.pptx" data-file-url="https://start.unikum.net/unikum/content/assignments/lund/lsm/kwestansarbast/1570009132701_miljopp.pptx" href="https://start.unikum.net/unikum/content/assignments/lund/lsm/kwestansarbast/1570009132701_miljopp.pptx" title="miljö pp.pptx" >miljö pp.pptx</a>

zjinga

<h3 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">&nbsp;M&aring;len f&ouml;r eleven</h3>
<h5 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att l&auml;sa olika typer av texter och jobba med l&auml;sf&ouml;rst&aring;else.</h5>
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att f&ouml;rst&aring;, att beskriva och ge exempel p&aring; samband i naturen.
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att samtala och diskutera h&auml;lsa, naturbruk och ekologisk h&aring;llbarhet.
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att ber&auml;tta om ljud och ljus.
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att ge exempel p&aring; egenskaper p&aring; vatten och luft.
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att samtala om tyngdkraft, friktion och j&auml;mvikt.
Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att beskriva vad f&ouml;rem&aring;l &auml;r tillverkade av.
<h5 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">Du ska utveckla din f&ouml;rm&aring;ga att sortera djur och v&auml;xter efter olika egenskaper.</h5>
Du ska k&auml;nna till enkla n&auml;ringskedjor mellan organismer i ekosystem.
Du ska utveckla ordf&ouml;rr&aring;det .
Du ska utveckla olika f&ouml;rm&aring;gor (tala, l&auml;sa, lyssna, samtala, ber&auml;tta, &aring;terber&auml;tta, beskriva, presentera, argumentera och g&ouml;ra muntlig och skriftlig presentation) i .
<h3 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">Undervisning&nbsp;</h3>
&nbsp;
<h5 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">I undervisningen kommer vi att</h5>
&nbsp;
<ul>
<li>Introducera olika begrepp inom &auml;mnesspr&aring;k</li>
<li>hj&auml;lpa att f&ouml;rst&aring; hur begrepp och ord h&ouml;r ihop</li>
</ul>
&nbsp;
<h3 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">&nbsp; &nbsp;Arbetsmetoder&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</h3>
<ul>
<li>
<h5>&nbsp;V&auml;ljer-diagram&nbsp;( vet, &ouml;nskar veta, har l&auml;rt mig )</h5>
</li>
<li>
<h5>tankekarta&nbsp;</h5>
</li>
<li>
<h5>anv&auml;ndning av flera sinnen&nbsp;( syn, h&ouml;rsel, k&auml;nsel, lukt, smak vidgar upplevelser av orden och &auml;r ett st&ouml;d f&ouml;r f&ouml;rst&aring;elsen)</h5>
</li>
<li>
<h5>bilder &auml;r ett st&ouml;d f&ouml;r f&ouml;rst&aring;else av spr&aring;ket och leder till kreativ spr&aring;klig produktion</h5>
</li>
<li>
<h5>fr&aring;gor: &ouml;ppna fr&aring;gor, kontrollerande fr&aring;gor, reflekterande fr&aring;gor (varf&ouml;r...?, hur...?) handledande fr&aring;gor ( vad tycker&nbsp;du &auml;r viktigt i texten...?), utforskande fr&aring;gor ( varf&ouml;r tycker du att man ska sluta med ...?)</h5>
</li>
</ul>
<h3 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">Bed&ouml;mning&nbsp;&nbsp;</h3>
<h3 style="font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; color: #444444;">&nbsp;</h3>
<ul>
<li>&nbsp;att du anv&auml;nder &auml;mnesrelaterade ord och begrepp i tal och skrift</li>
<li>att du&nbsp;samtalar om textens inneh&aring;ll</li>
<li>att du kan sammanfatta texternas inneh&aring;ll b&aring;de muntligt och skriftligt( eller i bilder)&nbsp;</li>
</ul>
<div class="panel-heading" style="padding: 0px 12px; border-radius: 4px; background: #eeeeee;">
<h3 class="panel-title">Kopplingar till l&auml;roplanen</h3>
</div>
<div class="panel-body" style="padding: 6px 12px;">
<ul class="points" style="margin-top: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-left: 0px;">
<li class="point heading">Syfte</li>
<li id="point_303258090" class="point syfte ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Syfte f&ouml;r Modersm&aring;l : Grundskola">MlSyfte&nbsp;formulera sig och kommunicera i tal och skrift,</li>
<li id="point_303258091" class="point syfte ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Syfte f&ouml;r Modersm&aring;l : Grundskola">MlSyfte&nbsp;anv&auml;nda sitt modersm&aring;l som ett medel f&ouml;r sin spr&aring;kutveckling och sitt l&auml;rande,</li>
<li id="point_303258094" class="point syfte ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Syfte f&ouml;r Modersm&aring;l : Grundskola">MlSyfte&nbsp;l&auml;sa och analysera sk&ouml;nlitteratur och andra texter f&ouml;r olika syften, och</li>
<li class="point heading">Centralt inneh&aring;ll</li>
<li id="point_303258099" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 1-3 : Grundskola.">Ml &nbsp;1-3L&auml;sa och skriva&nbsp;L&auml;sstrategier f&ouml;r att f&ouml;rst&aring; och tolka texter samt f&ouml;r att anpassa l&auml;sningen efter textens form och inneh&aring;ll.</li>
<li id="point_303258104" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 1-3 : Grundskola.">Ml &nbsp;1-3Tala, lyssna och samtala&nbsp;Muntligt ber&auml;ttande f&ouml;r olika mottagare.</li>
<li id="point_303258111" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 1-3 : Grundskola.">Ml &nbsp;1-3Spr&aring;kbruk&nbsp;Ord och begrepp f&ouml;r att uttrycka k&auml;nslor, kunskaper och &aring;sikter.</li>
<li id="point_303258128" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 4-6 : Grundskola.">Ml &nbsp;4-6Ber&auml;ttande texter och sakprosatexter&nbsp;Beskrivande, f&ouml;rklarande och instruerande texter f&ouml;r barn och unga med anknytning till traditioner, f&ouml;reteelser och spr&aring;kliga uttryckss&auml;tt i omr&aring;den d&auml;r modersm&aring;let talas.</li>
<li id="point_303258129" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 4-6 : Grundskola.">Ml &nbsp;4-6Ber&auml;ttande texter och sakprosatexter&nbsp;Texternas inneh&aring;ll och deras typiska ord och begrepp.</li>
<li id="point_303258148" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 7-9 : Grundskola.">Ml &nbsp;7-9Ber&auml;ttande texter och sakprosatexter&nbsp;Beskrivande, f&ouml;rklarande, instruerande och argumenterande texter, till exempel tidningsartiklar och arbetsbeskrivningar. Texternas inneh&aring;ll, typiska spr&aring;kliga drag samt deras ord och begrepp.</li>
<li id="point_303258149" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 7-9 : Grundskola.">Ml &nbsp;7-9Ber&auml;ttande texter och sakprosatexter&nbsp;Texter som kombinerar ord, bild och ljud och deras spr&aring;kliga och dramaturgiska komponenter. Hur uttrycken kan samspela med varandra, till exempel i tv-serier, teaterf&ouml;rest&auml;llningar och webbtexter.</li>
<li id="point_303258151" class="point innahall ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Centralt inneh&aring;ll f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rkurs 7-9 : Grundskola.">Ml &nbsp;7-9Spr&aring;kbruk&nbsp;&Ouml;vers&auml;ttning av och j&auml;mf&ouml;relser mellan texter p&aring; modersm&aring;let och p&aring; svenska.</li>
<li class="point heading">Kunskapskrav</li>
<li id="point_303258161" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 6 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 6Eleven kan l&auml;sa elevn&auml;ra och &aring;ldersanpassade texter f&ouml;r barn och ungdomar med&nbsp;visst&nbsp;flyt genom att, p&aring; ett&nbsp;i huvudsak fungerande&nbsp;s&auml;tt, v&auml;lja och anv&auml;nda l&auml;sstrategier.</li>
<li id="point_303258162" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 6 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 6Genom att g&ouml;ra&nbsp;enkla, kronologiska&nbsp;sammanfattningar av olika texters inneh&aring;ll och kommentera centrala delar&nbsp;med viss koppling&nbsp;till sammanhanget visar eleven&nbsp;grundl&auml;ggande&nbsp;l&auml;sf&ouml;rst&aring;else.</li>
<li id="point_303258170" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 6 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 6I samtalen kan eleven st&auml;lla fr&aring;gor och framf&ouml;ra egna &aring;sikter p&aring; ett s&auml;tt som&nbsp;till viss del&nbsp;uppr&auml;tth&aring;ller samtalet.</li>
<li id="point_303258171" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 6 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 6N&auml;r eleven ber&auml;ttar om&nbsp;vardagliga h&auml;ndelser&nbsp;beskriver eleven dem s&aring; att det huvudsakliga inneh&aring;llet framg&aring;r med&nbsp;viss&nbsp;tydlighet.</li>
<li id="point_303258204" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 9 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 9Eleven kan l&auml;sa olika texter med&nbsp;flyt&nbsp;genom att, p&aring; ett&nbsp;i huvudsak fungerande&nbsp;s&auml;tt, v&auml;lja och anv&auml;nda l&auml;sstrategier utifr&aring;n olika texters s&auml;rdrag.</li>
<li id="point_303258208" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 9 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 9Eleven kan utifr&aring;n sitt modersm&aring;ls s&auml;rdrag skriva olika texter med&nbsp;begripligt&nbsp;inneh&aring;ll och&nbsp;viss spr&aring;klig variation&nbsp;med en&nbsp;i huvudsak fungerande&nbsp;kombination av vardagsrelaterade och &auml;mnesrelaterade ord och begrepp.</li>
<li id="point_303258211" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 9 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 9Genom att&nbsp;p&aring; ett i huvudsak fungerande s&auml;tt&nbsp;j&auml;mf&ouml;ra och &ouml;vers&auml;tta ord, begrepp och fraser mellan modersm&aring;let och svenska kan eleven f&ouml;ra&nbsp;enkla och till viss del underbyggda&nbsp;resonemang om likheter och skillnader mellan modersm&aring;let och svenska.</li>
<li id="point_303258215" class="point kunskapskrav ">&nbsp;<span class="tag tag-curriculum LGR11 " style="line-height: 15px; padding: 3px 8px; vertical-align: middle; white-space: nowrap; margin-bottom: 3px; margin-right: 3px; text-align: center; border-radius: 0.25em; background-color: #bdd7e7; border: 1px solid transparent; color: #08519c; display: inline-block; cursor: default;" title="Kunskapskrav f&ouml;r Modersm&aring;l, &aring;rskurs 9 : Grundskola.">Ml &nbsp;E 9Dessutom kan eleven f&ouml;rbereda och genomf&ouml;ra&nbsp;enkla&nbsp;muntliga redog&ouml;relser med&nbsp;i huvudsak fungerande&nbsp;inledning, inneh&aring;ll och avslutning och&nbsp;viss&nbsp;anpassning till syfte, mottagare och sammanhang.</li>
</ul>
</div>

Miljö ژینگە

Matriser i planeringen

Uppgifter